WYBRANE ARTYKUŁY

Janusz Mółka, Praca wartością wychowującą człowieka, w: Literatura – człowiek – wartość. Księga Jubileuszowa dedykowana Bogusławowi Żurakowskiemu z okazji 50-lecia twórczości oraz 25-lecia pracy naukowej na Uniwersytecie Jagiellońskim, red. D.P. Klimczak, A. Sojka, „MAXIMUM”, Kraków 2007, s. 217-227.

Praca zajmuje doniosłą rolę w życiu człowieka. Stanowi formę aktywności i ważną sferę jego działalności. Na przestrzeni wieków na podstawie przyjętej koncepcji człowieka opracowywano różnorodne, niejednokrotnie odmienne, stanowiska i interpretacje tej dziedziny życia. Próbowano określać wpływ pracy na rozwój i doskonalenie osobowości człowieka i jego udziału w życiu społecznym. Nasze rozważania skoncentrujemy wokół problematyki pracy w kontekście oddziaływania wychowawczego. Wskażemy na fenomen życia człowieka w aspekcie wychowania personalistycznego. Zasygnalizujemy również podmiotowy charakteru pracy ludzkiej. W celu egzemplifikacji procesu wychowania przez pracę i do pracy przywołamy jednego z pedagogów działającego w pierwszej połowy dwudziestego wieku na terenie Krakowa.

 

Poniższe opracowanie ukazuje się w Księdze Pamiątkowej dedykowanej Profesorowi doktorowi habilitowanemu Bogusławowi Żurakowskiemu. W tym miejscu pozwolę sobie na osobisty wątek. Osoba Pana Profesora zainspirowała mnie do uważnego, rzetelnego i wnikliwego spojrzenia na problematykę wychowywania człowieka do wartości i poprzez wartości. Dzięki kompetentnym radom, życzliwym sugestiom i budującym rozmowom powstała również praca doktorska, której promotorem był Dostojny Jubilat. Korzystając z okoliczności wyrażam raz jeszcze Profesorowi Bogusławowi Żurakowskiemu moją szczerą wdzięczność.

 

  1. Fenomen życia człowieka w aspekcie wychowania personalistycznego

 

Z początkiem dwudziestego wieku wraz z nurtem nowego wychowania rozwija się szereg koncepcji i myśli pedagogicznych. Jednym z nich, do którego wciąż odwołuje się wielu współczesnych wychowawców pragnących odnaleźć inspirację swojej działalności, jest personalizm. Jest on nie tylko jednym z kierunków we współczesnej filozofii, ale także „radykalnym nurtem w naukach o wychowaniu, który afirmuje każdy podmiot – zaangażowany w proces socjalizacji, kształcenia i wychowania – jako osobę” (B. Śliwerski). Idea personalizmu zyskuje popularność dlatego, że „traktuje człowieka jako osobę, podmiot, tajemniczy świat wewnętrzności i ducha” (S.Cz. Michałowski). W centrum swoich zainteresowań personalizm stawia przede wszystkim zagadnienie dobra oraz rozwoju osoby ludzkiej. Jest to podstawowa zasada, której winny być podporządkowane wszelkie inne indywidualne, czy partykularne dobra realizowane w działalności człowieka. Jest również fundamentem powstania i rozwoju myśli personalistycznej, wyjaśniania fenomenu człowieka.

 

(…)

 

Nierealistyczne wydaje się w dzisiejszych czasach dosłownie przetransponować dzieło oraz styl i sposób postępowania wychowawczego księdza Kuznowicza. Wypracowany przez niego model wychowania może jednak stanowić inspirację do rozwijania trwałych i uniwersalnych wartości. W kontekście omawianego zagadnienia należy podkreślić, że M. Kuznowicz był człowiekiem wrażliwym na duchowy i społeczny wymiar pracy. Zależało mu, aby jego wychowankowie ubogacali się wewnętrznie przez rzetelną i uczciwą pracę. Dlatego wychowanie przez pracę łączył z wychowaniem do świadomej odpowiedzialności za siebie i za innych. Spojrzenie M. Kuznowicza na wychowawczą wartość pracy, jej podmiotowe znaczenie oraz ważny czynnik osobistego i społecznego rozwoju, może posłużyć do odkrycia na nowo i utrwalenia, na miarę zmieniających się współczesnych uwarunkowań, wychowawczego charakteru pracy w edukacji młodego pokolenia. 

Adres:

ul. Skarbowa 4

31-121 Kraków

 

Telefon:

(+48) 12 423-44-89
 

Copyright © 2013 by Janusz Mółka. Wszelkie prawa zastrzeżone.