WYBRANE ARTYKUŁY

Janusz Mółka, Samotność i osamotnienie w procesie autorealizacji, „Horyzonty Wychowania” 11/2012(22), s. 17-34. 

Żyjemy w świecie paradoksów. Mówimy, że jesteśmy ludźmi wolnymi, a jednocześnie wciąż narażeni na osobiste ograniczenia, a nawet uzależnienia, czy też zniewolenia zewnętrzne. Odczuwamy drzemiące w sobie możliwości, a z drugiej strony napotykamy nieustannie bariery i trudności w stawaniu sie w pełni osobą. Przeżywamy niezliczone kontakty z innymi ludźmi (bezpośrednie czy poprzez sieć multimedialną), a zarazem doświadczamy stanu izolacji, oddalenia, separacji, obcości. Stwierdzamy, że chociaż otacza nas mnóstwo przedmiotów i rzeczy oraz spotykamy codziennie niezliczoną rzeszę ludzi, to jednak narażeni jesteśmy niejednokrotnie na samotność i osamotnienie.

 

Naszkicowane sytuacje wskazują na możliwość stania się ich uczestnikiem. Warto więc zastanowić się na tym, na ile samotność i osamotnienie jawi się jako zagrożenie prawidłowego rozwoju człowieka? Na ile stanowi wyzwanie do tego, aby wytężać siły i realizować ludzkie możliwości i zdolności w procesie autorealizacji? A może samotność i osamotnienie są kolejnym paradoksem życia we współczesnym świecie?

 

Terminologia

 

Samotność w powszechnym rozumieniu jawi się jako stan odosobnienia, odrzucenia, braku towarzystwa, wspólnoty rodzinnej czy braku pomocy drugiemu człowiekowi będącemu w potrzebie. Takie określenia wskazują na negatywne spostrzeganie samotności i nie ukazują jednak w pełni jego prawdziwego wymiaru. Chociaż wydaje się, że człowiek praktycznie nigdy nie jest samotny, ponieważ ze wszystkimi ludźmi łączy go dar istnienia, to jednak aktualizacja tej więzi może być w jakiś sposób zachwiana, co pociąga za sobą negatywne odczucia. Samotność możemy więc określić sytuację człowieka „pozbawionego chwilowo, doraźnie lub trwale możliwości korzystania z międzyosobowych więzi z innymi ludźmi” (K. Osińska). W aspekcie negatywnym samotność definiuje się jako „indywidualne psychospołeczne doświadczenie jednostki wynikające ze świadomości przerwania, utraty, osłabienia lub zagrożenia uczuciowych kontaktów o charakterze interpersonalnym lub intrapersonalnym. Kontakty te mogą dotyczyć ludzi, samego siebie, Boga” (K. Chałas).

 

Przyjmuje się również, że istnieje pozytywny aspekt samotności. Będzie miał miejsce wtedy, kiedy człowiek ma możliwości zaspokajania własnych oczekiwań i potrzeb. Charakteryzuje się  stanem, w którym może on dysponować czasem na bycie samemu po to, aby ten czas spożytkować na ugruntowanie osobowego rozwoju oraz dookreślenie jakościowego zaangażowania na rzecz dobra wspólnego.

 

(…)

 

Reasumując, należy zgodzić się z tym, że podejmowana działalność wychowawcza przez osoby oraz instytucje, w tym także Kościół, zmierza zasadniczo do ukształtowania w wychowanku takiej postawy, aby wypracował w sobie stałą dyspozycję do pracy nad sobą oraz coraz bardziej stawał się człowiekiem dojrzałym i odpowiedzialnym. Wypada podkreślić, że ten kto podejmuje proces samorealizacji jest osobą twórczą i pozytywnie podchodzi do otaczającej rzeczywistości świata i ludzi. Ponadto autorealizacja stanowi przestrzeń do tego, aby wyzwalać się z przeświadczenia, że samotność i osamotnienie tylko doskwiera współczesnemu człowiekowi na rzecz twórczego rozwoju własnej osobowości oraz doskonalenia posiadanych możliwości i potencjału. 

Adres:

ul. Skarbowa 4

31-121 Kraków

 

Telefon:

(+48) 12 423-44-89
 

Copyright © 2013 by Janusz Mółka. Wszelkie prawa zastrzeżone.